Pacjent

Wady zgryzu – jakie są rodzaje i ich przyczyny? Jak leczyć wady zgryzu?

Różnego rodzaju wady zgryzu to nieprawidłowości w budowie jamy ustnej. Różnią się od siebie między innymi kierunkiem przestrzennym, w którym się rozwijają. Niektóre z nich potrafią utrudniać podstawowe czynności narządów, powodując kłopoty z prawidłową wymową niektórych głosek, nie tylko negatywnie wpływają na aspekt wizualny ale również mogą powodować ścieranie się zębów oraz bóle głowy. W wielu wypadkach korekcja ortodontyczna pozwala na stałe pozbyć się tych defektów, a zaniedbanie wad zgryzu może mieć wraz z upływem czasu negatywne skutki.
Jakie wady wyróżniamy, co może być ich przyczyną i jakie są dostępne metody leczenia? 

Poznaj przyczynę, czyli skąd się bierze wada zgryzu? 

Do rozpoznania wady zgryzu dochodzi najczęściej w wieku dziecięcym i nastoletnim. Okazuje się, że niemal połowa Polaków powinna zdecydować się na leczenie ortodontyczne. Co powoduje tak liczne występowanie nieprawidłowości w tym zakresie? Wyróżniamy dwa rodzaje przyczyn, które powodują różnego rodzaju wady. Pierwsze z nich, pochodzenia wewnętrznego, obejmują wady dziedziczne, zakaźne, choroby matki w okresie ciąży, czy też krzywicę. Wady pochodzenia zewnętrznego to z kolei sytuacje wynikłe jeszcze przed urodzeniem, takie jak urazy czy nieodpowiednią pozycję płodu, czynniki po urodzeniu, jak złe układanie dziecka lub karmienie, a także różnego rodzaju nieprawidłowe nawyki w postaci chociażby oddychania przez usta.

Wśród czynników znacząco zwiększających ryzyko wystąpienia jakiejkolwiek wady zgryzu wyróżnia się także ssanie kciuka, warg/policzków, zgrzytanie zębami czy też notoryczne gryzienie określonych przedmiotów. Należy także zwrócić uwagę na pozycję, w jakiej dziecko jest układane do snu, w pozycji bocznej główka i szyja powinny bowiem być położone znacznie wyżej niż reszta ciała. 

Jakie typy i rodzaje wady zgryzu wyróżniamy?

Wady poprzeczne

  • Zgryz krzyżowy – jest to wada zgryzu, w której występuje charakterystyczne zachodzenie przynajmniej jednego zęba dolnego na zęby górne. Dzieje się tak wówczas, gdy szerokość górnej szczęki jest za mała w stosunku do żuchwy. Wyróżniamy zgryz krzyżowy boczny jednostronny lub obustronny, częściowy przedni lub całkowity. Ten rodzaj wady zgryzu może nieść konsekwencje w postaci występowania asymetrii twarzy zwanej krzywą bródką. Leczenie tego typu nieprawidłowości zajmuje z reguły powyżej roku.

  • Zgryz przewieszony – w przeciwieństwie do rodzaju krzyżowego, zgryz przewieszony charakteryzuje się zbyt szeroką szczęką górną w stosunku do szczęki dolnej. Odnosi się do sytuacji, w  której boczne zęby górne zachodzą na boczne zęby dolne, co w efekcie prowadzi do ścierania się ich, a nawet problemem z żuciem pokarmów. Średni czas leczenia tego typu wady zgryzu szacuje się również na powyżej roku. 

Wady przednio-tylne

  • Tyłozgryz – najbardziej powszechna wada zgryzu, która stanowi niemal 70% wszystkich nieprawidłowości. W tym przypadku dolny łuk zębowy jest widocznie cofnięty w stosunku do górnego, sprawiając, że zęby przednie nie stykają się z nim. Często powoduje to widoczne cofnięcie żuchwy i dolnej wargi, opadanie kącików ust, a także kłopoty z poprawną wymową głosek s, c, z i dz. Leczenie wady zgryzu tego typu z reguły nie przekracza dwunastu miesięcy.

  • Przodozgryz – rodzaj wady zgryzu, w którym to dolny łuk zębowy zachodzi na górny. Bródka wraz z dolną wargą są wówczas widocznie wysunięte do przodu, powodując nie tylko nieco groźny wyraz twarzy, ale także kłopoty z żuciem pokarmu. Leczenie ortodontyczne w tym wypadku trwa ponad rok.`

  • Proklinacja siekaczy – sytuacja w której przednie zęby są zanadto wysunięte do przodu, w konsekwencji powodując podniesienie wargi. Średni czas leczenia w takim wypadku trwa do 1 roku.

Wady pionowe góra-dół

  • Zgryz otwarty – w tym wypadku górne i dolne łuki zębowe nie mają punktów stycznych w przedniej części. Zaburzenie to powoduje powstanie prześwitu zwanego szparą niedogryzową, która mocno utrudnia lub wręcz uniemożliwia prawidłowe gryzienie i żucie pokarmu. Pojawiają się także nieprawidłowości w wymowie niektórych głosek, przede wszystkim t, d, c, ł, n, s, z i dz. Wizualnie zgryz otwarty wydłuża twarz, prowadzi do niedorozwoju szczęk, a także tworzy tak zwane podniebienie gotyckie, nazywane również wysokim. Leczenie tego typu wady trwa ponad rok.

  • Zgryz głęboki – defekt, w którym górne zęby zbyt mocno zachodzą na łuk dolny, przysłaniając ponad połowę ich wysokości. Silne ścieranie się zębów w przypadku tej wady zgryzu wymaga korekcji ortodontycznej, która pozwala uniknąć przykrych dolegliwości dentystycznych, a także chorób dziąseł i przyzębia. Nieleczona powoduje trudności w poprawnym wymawianiu głosek dentalizowanych oraz asymetrię twarzy, skracając jej dolny odcinek. Średni czas leczenia w tym wypadku wynosi do roku.

Nieprawidłowości zębowe

  • Stłoczenia – wada zgryzu, w której zęby znajdujące się w danym łuku nie mieszczą się w nim, w związku z czym przechylają się w różne strony, obracają lub są położone wewnątrz, lub na zewnątrz w stosunku do innych. Nieprawidłowość tego typu wynika ze zbyt dużego rozmiaru zębów w stosunku do zębodołów. Znacznie utrudnia to codzienną higienę i czyszczenie zębów. Korekcja ortodontyczna trwa zazwyczaj maksymalnie rok.

  • Zatrzymany ząb – sytuacja, w której  ząb wystaje poza łuk zębowy, gdyż w łuku brakuje odpowiedniej ilości miejsca. Średni czas leczenia tego typu przypadłości to około rok.

  • Zęby odseparowane lub diastema – rodzaj wady zgryzu, w którym w łuku zębowym występuje nadmiar miejsca, w efekcie czego zęby nie stykają się ze sobą, tylko tworzą szpary pomiędzy. Jeśli widoczna wolna przestrzeń widoczna jest jedynie pomiędzy górnymi jedynkami, nosi nazwę diastemy. Co ciekawe tego typu przypadłość często jest dziedziczona. Korekcja ortodontyczna trwa z reguły do ośmiu miesięcy.

  • Zmiany klasowe – jest to brak prawidłowej relacji zębów górnych z zębami dolnymi. Zęby nie zachodzą wówczas w odpowiednie miejsca. Leczenie wady zgryzu tego typu trwa od jednego do półtora roku.

Jakie są konsekwencje nieprawidłowego zgryzu?

Choć mogłoby się wydawać, że to aspekt wizualny jest najważniejszym powodem, dla którego warto zdecydować się na leczenie ortodontyczne, nic bardziej mylnego. Estetyka stanowi oczywiście ważny argument, przemawiający za podjęciem korekcji. Wada zgryzu może bowiem zaburzać proporcje i symetrię twarzy, powodować próchnicę, uszkodzenia błony śluzowej policzków i warg, a także nadmierny lub niedostateczny rozwój kości żuchwy i szczęk, co wpływa na ogólny wygląd twarzy. 

Zaawansowane wady zgryzu mogą mieć jednak inne poważne konsekwencje, wpływające zarówno na komfort psychiczny, jak i samopoczucie człowieka i czynności życiowe. W niektórych wypadkach problematyczna może być zarówno poprawna wymowa, jak i nawet oddychanie czy jedzenie. Czasem dochodzi także do zaburzeń funkcji mięśni i stawów skroniowo-żuchwowych, w których efekcie pojawiają się bóle głowy, zębów, uszu, twarzy, szumy uszne, problemy z otwieraniem ust, żuciem niektórych pokarmów, czy też zbyt mocne zaciskanie zębów. Wszelkie nieprawidłowości utrudniają również codzienną pielęgnację i higienę jamy ustnej.

Skuteczne sposoby na leczenie wady zgryzu

Współczesne metody pozwalają skutecznie leczyć różnego rodzaju wady zgryzu. Finalny efekt uzależniony jest od wieku pacjenta, rodzaju wady i stopnia jej nasilenia. O ile znacznie łatwiej osiągnąć jest satysfakcjonujące efekty u dzieci i młodzieży, o tyle również w przypadku osób dorosłych zazwyczaj możliwe jest całkowite skorygowanie nieprawidłowości. O tym, jak będzie wyglądało leczenie wady zgryzu w danym wypadku, decyduje ortodonta. To on stawia diagnozę i tworzy indywidualny plan terapii, uwzględniający rodzaj wady, stopień zaawansowania, czy też stopień rozwoju pacjenta. Najczęściej stosuje się w tym celu klasyczny aparat ortodontyczny lub nowoczesne alternatywy w postaci nakładek ortodontycznych. Inne sposoby korygowania wad zgryzu to:

  • Mioterapia – stosowana przede wszystkim u dzieci metoda, polegająca na wykonywaniu odpowiednich ćwiczeń mięśni mimicznych i narządów przeżuwania,
  • Usunięcie lub szlifowanie zębów – w uzasadnionych wypadkach szlifowanie lub wyrwanie zęba jest najlepszą metodą leczenia wady zgryzu,
  • Leczenie operacyjne – stosowane przede wszystkim u pacjentów dorosłych zabiegi z zakresu chirurgii twarzowo-szczękowej.

Ortodontyczne leczenie wad zgryzu to prosty i skuteczny sposób na piękny i zdrowy uśmiech, poprawienie komfortu życia, a w wielu wypadkach również szansa na pozbycie się kompleksów i nabranie pewności siebie. 

Kontakt

Uśmiechnij się, a resztę zostaw nam

Wiemy, że masz mnóstwo spraw na głowie. Pomożemy Ci kompleksowo, od A do Z zadbać o zdrowy i piękny uśmiech. Z przyjemnością odpowiemy na wszystkie Twoje pytania i umówimy do zaprzyjaźnionego z nami gabinetu partnerskiego. Koniecznie daj nam znać, kiedy możemy porozmawiać o Twoim nowym uśmiechu.

    Wypełnij ankietę, aby otrzymać od nas kwalifikację
    Opisz swoje zęby
    Stłoczone:
    Rozsunięte:
    Szpara pozioma:
    Przebarwione:
    Stan zdrowia zębów:

    Uśmiechamy się w całej Polsce

    PL 02-811 Warszawa
    ul. Pustułeczki 23

    +48 222 509 507
    loupe

    Znajdź gabinet

    arrow right icon